Aswoensdag

Aanhoudende regen, de hemel huilt.

Via de app van mijn werk krijg ik te horen dat de vader van een collega vannacht overleden is. Dat gáát maar door, de een na de ander gaat dood.
Een man uit mijn familiekring heeft uitgezaaide kanker en kan alleen nog maar wachten op de dood. Hij had een ongelukkig leven na een echtscheiding. De eenzaamheid ging hij vergeefs te lijf met veel drank. Nu zit er een grote tumor in zijn lever.

‘Stof ben je, tot stof keer je terug.’ Een zinsnede uit de bijbel die traditioneel bij Aswoensdag past. Een priester brengt een askruisje aan op het voorhoofd van de gelovigen en spreekt daarbij die woorden uit. Woorden die God eens tegen Adam sprak, als straf op eigengereidheid en opstandigheid. Een leven met de dood in het verschiet. Een leven dat na betrekkelijk korte tijd eindigt, dus waarom maken we ons dan zo druk over allerlei zaken alsof we eeuwig zullen leven en de dood niet bestaat??

Buiten zijn hoveniers een verwaarloosde buurtuin aan het opknappen. Ik hoor een kettingzaag, er liggen takken op het pad langs onze voordeur. Alles gaat gewoon door, dood of geen dood. En van Aswoensdag heeft zo’n werkman vast nog nooit gehoord….

Slijtage als zegen?

Ik heb pijn in mijn onderrug en het fysieke werk dat ik doe is zonder twijfel de oorzaak hiervan. Even iets te zwaar getild, een klus te snel willen afmaken, even de verkeerde werkhouding, en het is gelijk mis.
Onderrug en nek zijn mijn zwakke plekken. Nu is het de rug, volgende week misschien de nek.
‘Wegdenken’ helpt soms – me concentreren op taken, bezig zijn met dingen; de zeurende pijn verdwijnt dan steeds verder naar de achtergrond.
’s Nachts in bed verlost de slaap. Maar als ik wakker wordt is-ie er weer en draai ik me van de rugligging in de zijligging en vice-versa zonder verlichting te voelen.
Gelukkig is het meestal na enkele dagen weer over, maar na een volgende zware klus meld-ie zich weer en verdwijnt en is er weer en….

Slijtage heet zoiets, ik ben 57, de jaren gaan tellen. Een waarschuwing, een stem: je hebt niet het eeuwige leven, je lichaam verslijt en is straks helemaal versleten en dan is het tijd om te gaan.

Ik moet nog een jaar of tien tot mijn pensioen en da’s best wel lang met zwaar werk en rugpijn. Maar wat is wijsheid? Ik voel me gesetteld op mijn huidige werkplek – negen jaar ervaring en vakkennis betaalt zich inmiddels uit in een goed stuk werk, gewaardeerd door mijn werkgever. Nu weggaan voelt als een vlucht voor de verantwoordelijkheid, het in de steek laten van het bedrijf. Dus wat is wijsheid?

Het heeft ook iets met God te maken, het idee dat ik op deze werkplek moet zijn en dientengevolge niet zomaar weg kán. Gezegend zijn en blijven mét rugpijn en een zere nek, het klinkt raar, maar het kán wel.


Waar is God?

Bent U daar ergens?

Als ik kijk naar alle ellende in de wereld in heden en verleden, ga ik meteen twijfelen aan het bestaan van een almachtige en algoede God.
En dan moet ik soms denken aan de Tweede Wereldoorlog en alle ellende in die periode, en hoe zulks voorkomen had kunnen worden door een geslaagde aanslag op de grote aanstichter van deze ramp: Adolf Hitler.

Het is droevig maar waar: op Hitler werd maar liefst 42 keer een aanslag gepleegd en alle 42 aanslagen mislukten! En zo kon de führer van het Duitse Rijk ongehinderd doorgaan met zijn moorddadige werk – de Holocaust, de oorlog tegen Rusland, de bezetting en uithongering van ons eigen land en andere landen, de terreur tegen iedereen die zich verzette tegen zijn dictatuur.

Tot het bittere einde ging deze tragedie door, met als droevig resultaat zo’n 50 miljoen doden – of waren het er meer? En dan nog het leed van al die nabestaanden. Als slechts één van die 42 pogingen om hem uit te schakelen gelukt was, had dat miljoenen slachtoffers kunnen schelen. Waarom mochten ze niet slagen? Had God niet een klein beetje kunnen helpen? Als je daarover nadenkt, zegt dat dan iets over het bestaan van God??

We leven in een wereld waarin het kwaad vaak de overhand lijkt te hebben, en pogingen van mensen om daar iets aan te doen vaak falen en God afwezig lijkt te zijn. Een Opperwezen dat zwijgt en op sommige in mijn ogen cruciale, momenten de wereld aan zichzelf over lijkt te laten. Een God die alleen lijkt te bestaan in verhalen uit vroeger tijd.

De worsteling van Primo Levi met godsbestaan ná Auschwitz is de worsteling van heel veel mensen.

Maar mijn blikveld is misschien beperkt door mijn mens-zijn – ik zie wat om mij heen is in drie dimensies; een eventuele vierde of zelfs vijfde dimensie zie ik niet.
En ik mis wellicht de grotere verbanden tussen verleden, heden en toekomst – hoe alles in elkaar grijpt, dat alles met alles en iedereen te maken heeft; de wetten van oorzaak en gevolg die zich misschien wel over vele eeuwen uitstrekken. Het gegeven dat een briesje aan deze kant van de aarde een storm kan veroorzaken aan de andere kant van onze planeet – en meer.

En daarom is mijn denken hierover misschien betrekkelijk en het risico van een foute mening reëel aanwezig.
Maar geloven en blijven geloven in een God die zich lijkt te verbergen, is een harde oefening en een eenzame bezigheid….